naneLimon.net

Aşağıdaki sebeplerden Amerika ve Kanada’da 1951 yılından 2007 yılına kadar 5873 kişi hayatını kaybetmiş.

Dikkatle okumanızı ve ciddiye almanızı tavsiye ederim.

1. Kaya üzerindeyken kaymak ya da düşmek

2. Kar veya buz üzerindeyken kaymak

3. Hastalık (Aşırı tükenmek, dehidrasyon, hipotermi, HAPE-yüksek irtifa akciğer ödemi, HACE-yüksek irtifa beyin ödemi ve diğer hastalıklar)

4. İp inişinde yapılan yanlışlar, hatalar (ipin sonundan çıkmak dahil-ipin kısa gelmesi)

5. Yeteneğin aşılması

6. Kaya, buz ve diğer cisimlerin düşmesi

7. İp vb. kopması

8. Çığ

9. Kontrol kaybı

10.Emniyet için kullanlan takoz-stoper vs. çıkması

İpin sonuna düğüm atın. İp inişi yaparken ya da lideri indirirken ipi kısa gelmesi 4. sıradaki kaza nedenidir. Ölümlü kazalarda ise belki de 1. sırayı alabilir (Ben Geyikbayırı’nda en az 3-4 kaza duydum.) İniş yapılan iplerin sonuna atılacak basit bir düğüm ve tırmanılan ipin yerde kalan ucunun her zaman düğümlü olarak kalması ya da ip çantasına bağlı olması bu nedeni ortadan kolayca kaldırcaktır.

Kritik olan emniyet noktalarında çift malzeme kullanın. Kayada ya da buzda eğer emniyet oktasının iş görmemesi kötü sonuçlar doğurabilecekse tek bir malzemeye güvenmeyin, bir buz vidası koyduysanız bir tane daha koyun ve yükü eşitleyin ya da örneğin kaya malzemesi koyduysanız üst üste aynı yere iki tane yerleştirin.

Yedekleyin. İniş  ve emniyet istasyonlarındaki tek bir karabinaya, tek bağlantı noktasına (tek bolt da olabilir), inişte tek bir perlona asla güvenmeyin. Fazladan feda edeceğiniz bir karabina ya da perlon kaybedeceklerinizle karşılaştırıldığında çok ucuzdur. Herşeyi yedekleyin, çift yapın. Sportif kaya tırmanışında özellikle bazı rotalarda iniş istasyondaki boltlar zincir, ip vs ile bağlantılı olmayabilir. Bolt uygunsa ipinizi iki bolttan da geçirin değilse boltlar arasına uygun bir malzeme bırakın. Emniyet kemerinizin, iniş-emniyet alma halkasını da yedekleyin, istasyonlarda en az iki noktadan istasyona bağlanın.

İnişte yedek emniyet kullanın. İniş sırasında inişin kontrolünü kaybetmek ölmenin en kolay yoludur. Bir çok yöntem vardır ancak en bilineni iniş kontrol aletinin altından ipe bir prusik düğümü atmak ve bunu emniyet kemerinizin bacak halkasına bir karabinayla bağlamaktır. Siz ipi bıraktığınızda bu düğüm tutacaktır. Tam doğru nasıl yapıldığını deneyimli birilerinden mutlaka öğrendikten sonra kullanın.

Düğümünüzü kontrol edin. Özellikle bulin yanlış atılmaya açık bir düğümdür, sekizli kullanmayı tercih edin. Dünyada her yıl düğümün yanlış atılması ile ilgili bir çok kaza raporu atılmakta. Olimpos’ta geçtiğimiz yıllarda ben de bir olay duydum. Tırmanış şenliğinde düğüm açılması sonucu düşen bir arkadaşın ayağı kırıldı. İpe girerken sohbet etmeyin, düğümünüzü hem kendiniz kontrol edin hem de partnerinize kontrol ettirin. İpin kemerinizin doğru yerlerinden geçtiğine emin olun. Düğümde bozuk görülen yerleri inceleyin, düğüme konsantre olun. Dikkatinizi başka şeylere vermeyin.

Emniyet kemerinizin tokasını kontrol edin. Birçok emniyet kemerinde toka otomatik olarak kilitlenmez, kemerin kayışı bir düz bir ters tokadan geçirilmelidir. Bu tür kemerlerde tehlike ibaresi toka üzerinde bulunur.  Kemerin kullanım kılavuzunu iyice okuyun, gösterilen talimatlara göre hareket edin. Bir çok dikkatsiz tırmanıcı kemerdeki velcro bantı (cırt cırt) birleştirip tokayı takmayı unutmuştur. Bu bant sadece kemeri belinize ayarlamak içindir. hiçbir güvenlik sağlamaz. Dolayısı ile de üreticiler kemerlerde velcro bant kullanımını birakmaya başlamışlardır. Her ne olursa olsun tokayı iki kez kontrol edin.

Emniyet aletini kontrol edin. Son on yılda emniyet aletleri çok gelişti, çeşitlendi ve karışık hale geldi. Sonuç olarak bunların yanlış kullanımı sebebiyle bir çok kaza meydana geldi. Başta ipin alete yanlış takılması var. Aletin tersi neresi düzü neresi bunu bilmelisiniz. Kullanma talimatını dikkatli okuyun. Aletin nasıl kullanıldığından emin olun, olamıyorsanız o malzemeyi kullanma konusunda tecrübeli birisine sorun, öğrenin. Emniyetçinizin de malzemeye hakim olduğundan emin olun. Geçen sene bu zamanlarda burada Gri Gri’nin yanlış kullanımı sonucunda (ters girilmiş) Alman bir arkadaş 2 ay komada yatmak zorunda kaldı, neyse ki ölmedi.

Emniyetçi ile aranızdaki komutları belirleyin. Bir çok tırmanıcı komutlarda meydana gelen anlaşmazlıktan dolayı ya yaralanmıştır ya da hayatını kaybetmiştir. Tırmanışa başlamadan komutları belirleyin. Boş al, sıkı al, boş ver, emniyetteyim vs. arada mesafe varken herşey yanlış anlaşılabilir. Belirlediğiniz komutları kullanın. Emniyetçinin sizi onaylamasını bekleyin. Komutun anlaşıldığından emin olana kadar emniyet noktasından çıkmayın.

Kask takın. Bu basit bir şey, sadece yapın.

Sınırlarınızı bilin. Durmanız gerektiği yerde durun. Burnunuzun dikine gitmeyin. Kimseye birşey ispat etmek zorunda değiliz. Kendinize karşı dürüst olun. Hava atmaya çalışmayın. Yapacağınız tek bir hamle sizi dönüşü çok zor durumlara sokabilir. Spor rotalarda bunu yapamak iyi olabilir ancak dağ rotalarında, boltsuz yerlerde, buz tırmanışında ya da geleneksel tırmanışta gereksiz risk almaktan kaçının. Kabiliyetinizin üzerinde iş yapmaya kalkmayın. Egonuzu bir kenara bırakın. Geri çekilmekten korkmayın. Tırmanmak için önünüzde uzun bir ömür var. Unutmayın dünyanın en iyi dağcıları en yüksek geri dönme oranına sahiptir. Gerektiğinde malzeme bırakın, yardım çağırın hatta mümkünse üstten ip yardımı alın.

Kazası belasız tırmanışlar

Bu güzel ve değerli yazısı için Burak Serter’e teşekkür ediyorum.